De Irisnevel, ook bekend als NGC 7023 of Caldwell 4, is een wolk van gas en stof in het sterrenbeeld Cepheus. De nevel staat op ongeveer 1.300 lichtjaar van de aarde en is ongeveer 6 lichtjaar in doorsnede.
Wat de Irisnevel bijzonder maakt, is dat het een reflectienevel is. Dat betekent dat de nevel zelf niet sterk licht uitzendt, maar vooral het licht weerkaatst van een jonge, hete ster dicht bij het centrum: HD 200775. De blauwe kleur ontstaat doordat het licht van deze ster wordt verstrooid door hele kleine stofdeeltjes. Dat lijkt een beetje op de manier waarop onze atmosfeer zonlicht verstrooit, waardoor de hemel overdag blauw lijkt.
De donkere gebieden in en rond de nevel zijn dichte wolken van koud stof en gas. Zij houden licht tegen dat erachter ligt, waardoor de opvallende donkere vormen en het sterke contrast in de foto ontstaan. In sommige delen zijn ook roodachtige tinten te zien. Die worden waarschijnlijk veroorzaakt door complexe moleculen in het stof die reageren op de energierijke straling van de centrale ster.
De Irisnevel is niet alleen mooi om naar te kijken, maar ook wetenschappelijk interessant. Astronomen bestuderen deze nevel om meer te begrijpen over kosmisch stof, de chemie van de ruimte en de manier waarop sterren hun omgeving beïnvloeden. In delen van de nevel bevinden zich jonge sterren of sterren in wording, wat laat zien dat dit gebied verbonden is met de geboorte en vroege ontwikkeling van sterren.
Wie naar deze foto kijkt, ziet dus een enorme stofwolk die van binnenuit wordt verlicht: een rustige kraamkamer van sterren, gevormd door licht, straling, stof en zwaartekracht.